Osilatör Çeşitleri

Osilatörler; elektronik devreler de belli frekanslarda kare, üçgen, sinüs  veya testere dişi şeklinde elektrik sinyalleri üreten, geri beslemeli amplifikatör (yükseltici) devreleridir. Diğer bir ifade ile kendi kendine sinyal üretebilen elektronik elemana “osilatör” denir.

Osilatör çeşitleri, sinüzoidal osilatörler (harmonik osilatör) ve sinüzoidal olmayan (gevşeme osilatörü) osilatörler olmak üzere iki gruba ayrılır. Sinüzoidal osilatörler, çıkışında sinüzoidal sinyal üretirken, sinüzoidal olmayan osilatörler ise kare, dikdörtgen, üçgen ve testere dişi gibi sinyaller üretirler. Kare dalga üreten osilatör devrelerine aynı zamanda “multivibratör” denir.

Günümüzde çeşitli adlarla özel osilatör çeşitleri vardır. Örneğin, LC Armstrong osilatör, Colpits osilatör, Hartley osilatör, RC faz kaymalı osilatör, Wien köprü osilatör, kristal osilatör verilebilir. Bütün osilatör çeşitlerinde kondansatörün şarj ve deşarj olma prensibi vardır. Şarj ve deşarjın devamlılığı kararlı biçimde sağlandığında osilasyon meydana gelir.

Osilatör seçimi yapılırken kullanılacak devreye uyumu önemlidir. Örnek olarak, yüksek frekanslı sinyal üretilip bu frekans sabit isteniyorsa kristal osilatörler tercih edilir. Daha basit devrelerde RC osilatör veya LC osilatör yeterlidir. Bu farkta maliyeti etkilemektedir.

Osilatör Çeşitleri

Osilatör Çeşitleri

 

 

 

 

Harmonik Osilatör (Harmonik Salıngaç) 

Harmonik osilatör, sinüzoid dalgalar üretir. Harmonik osilatörleri oluşturmanın çeşitli şekilleri vardır. Bunlar;

  • Armstrong osilatöru
  • Hartley osilatöru
  • Colpitts osilatöru
  • Clapp osilatöru
  • Gecikmeli hat osilatöru
  • Pierce osilatöru (kristal osilatör)
  • Faz kaymalı osilatör
  • RC osilatör (Viyana köprüsü (wien köprü) ve “ikiz-T”)
  • Çapraz bağlı LC osilatörü
  • Vackar osilatöru
  • Opto-Elektronik osilatör

Gevşeme Osilatörü (RC Dolup Boşalmalı Kare Dalga Osilatörü)

Kare veya testere dişi gibi, sinüs olmayan dalga şekilleri üretmek için gevşeme osilatörü kullanılır. Bu tip osilatörler, bir kondansatörü periyodik olarak deşarj eden transistör gibi doğrusal olmayan bir eleman kullanır. Bu tip osilatörler mikroişlemci ve benzeri lojik sistemlerde saat sinyali üretmek için kullanılır.

Yararlı olabilecek kaynaklar :

Relaxation Oscillator Design

Relaxation Oscillator (Wikipedia)

Design and Implementation of Opamp based Relaxation Oscillator

 

devamını görmek için tıklayınız.

Okumaya devam et

Reklamlar

Enerjiye Gerek Duymadan Çalışan Radyo Yapımı

Bu proje ile pilsiz, aküsüz, yani enerji ihtiyacı duymayan bir FM radyo yapabileceksiniz.
Yapacağınız radyodan fazla bir şey beklemek yanlış olur, sesi çok fazla duyamayabilirsiniz. Ayrıca ses stereo değil, mono olacaktır. Bu arada kulaklığınızın da kaliteli olmasında fayda var.

elektronik radyo yapımı

Gerekli malzemeler
L — 4 kez sarılmış #18 numara bakır yada gümüş kablo, (12mm çapında , 2.5 kez burulmuş)
Anten — 23 cm #18 numara bakır tel
C1 — 18 pf ceramic kondansatör
C2 — 50 pf air variable kondansatör (ayarlanabilir)
D — 1N34 diyot
R — 150K direnç

Pilli Gece Lambası Yapımı

1,5 volt pil ile çalışan bir gece lambası yapalım hatta buna bir buzdolabı mıknatısı monte ederek buzdolabınıza da süs olarak ekleyebilirsiniz. Yalnızca dikkat etmeniz gereken IC1 entegresini CMOS bir entegre kullanmak bu entegre 7555 entegresi olabilir. Diyot olarak Ultra parlak beyaz led seçerseniz iyi olur ayrıca devredeki LDR de ışık olduğu anda ledi kapatmakta, böylece led gerçek bir gece lambası özelliği kazanıyor ışığı açtığınızda ve gün doğduğunda lamba sönüyor. Diğer durumlarda da yanıyor bu özelliği ve CMOS entegrenin düşük güç harcama özelliği sayesinde 1 adet pil sizi 3 ay gibi bir müddet idare edebiliyor. Devremiz aşağıda kolay gelsin arkadaşlar.

bataryalı gece lambası devresi

Devre elemanları

R1 = 1M
R2 = 1M
R3 = 47K
R4 = LDR
C1 = 100nF-63V
C2 = 220uF-25V
D1 = Ultra Bright 10mm LED
D2 = 1N5819/1N4148
B1 = 1.5V AA pil
IC1 = 7555 CMos Timer IC

Doğal Gaz Alarm Devresi Yapımı

doğal gaz alarm devresi

 

doğal gaz devresiDevre 12 v.dc. gerilim ile çalışmaktadır. 7812 regüle entegresiyle yapılmış bir besleme devresinden beslenmelidir. AF 56 sensörü ısıtıcı ve sensör bölümlerinden oluşur. Sensörün hassas bir şekilde algılama yapması için enerji verildikten sonra 2 dk. beklenmelidir. Bu 2 dk. süresince ısıtıcı sensörü ısıtır. Bu sensör elfa Türkiye distribütöründen temin edilebilir. Devrenin testini bir çakmakla bile yapabilirsiniz. Hassasiyet ayarı trimpotlarla yapılır. Tristör iletime geçtiğinde reset düğmesiyle pasif duruma geçirilebilir. Trimpot1 ve zener diyodun birleştiği nokta devrenin ölçüm noktasıdır. Bu noktayı 2.60 volta ayarlayınız.

Doğalgaz kaçakları için kullanılacağı zaman sensör yukarıda, metan(tüpgaz) için kullanılacağı zaman aşağıda olmalıdır. devreye af30 sensörü bağlanarak sigara dumanı ve karbonmonoksit kaçaklarına karşıda kullanılabilir. Elfanın web sitesinden ayrıntılı bilgilere ulaşabilirsiniz.

Çift Uçlu USB Flash Disk Yapımı

Instructables deki bu proje ile usb belleğinizi 2 taraflı bir şekle getirip, 2 kapasiteyi farklı farklı kullanabilirsiniz. Yapılan işlem basit, 2 adet usb belleği üst üste bir araya getirip bir şekilde paketlemek. Instructables ekibi bunu lazer kesimli domino şekilli tahta içerisine yapmış. Siz epoksi yada reçine kullanabilirsiniz.

Çift uçlu, çift kapasiteli usb bellek yapimi  Çift uçlu, çift kapasiteli usb bellek yapimi

Çift uçlu, çift kapasiteli usb bellek yapimi  Çift uçlu, çift kapasiteli usb bellek yapimi

İşte videosu;

PIC ile Dijital Analog Dönüştürücü

Bir mikro işlemci ile sadece direnç kullanılarak bir dijital analog dönüştürücü yapılabilir mi? Cevap evet, eğer doğru bağlantıları yapabilirseniz tabi. Bir BYTE bilgisi için maximum 255 sayısı üretilir bunun karşılığı 5 volt olarak alınırsa ( pic çıkışı 5 volttur ), örnekteki gibi 172 nin karşılığı ise 3,4 volt olarak ölcülüyor.

Usb’den 12 Volt Gerilim Elde Eden Devre

USB’den alınan 5 Voltu 12 Volta çevirmek için aşağıdaki  devreyi kullanabiliriz.

Devrede asıl işi yapan LT1618 entegresi. LT1618 bir sabit akım-sabit gerilim çeviricidir. Giriş voltajı 1.8 ila 18V arasında olup çıkış voltajı 35Volta kadar çıkmaktadır.

 

Çıkış voltajını R1 ve R2 dirençleri belirler. 9 nolu pin kapatma pinidir (SHDN – Shutdown). Bu pine 0.3V’tan daha düşük gerilim verildiğinde entegre kendini kapatır. 4 nolu pin ise akım hassasiyeti ayarlama (ADJ) pinidir. Bu pine + voltaj uygulanarak akım arttırılabilir. 3.3V verilerek 0.5A; 0V verilerek 0.1A alınabilir.Eğer akım ayarlama yapılmak istenmiyorsa bu pin direkt olarak toprağa bağlanıp R3, R5 ve Q1 atlanabilir. C2 ve C3 kondansatörleri en az 15V’luk olmalıdır.

 

 

Çıkış voltajı şöyle hesaplanır:

 

 R1 = R2 (  (Vout /1.263V) -1)

 

Üçgen Dalga Üreteci Devresi

2’li Opamp, 2 kondansatör ve 5 direnç ile üçgen dalga osilatörünün nasıl yapıldığını göreceğiz. Birinci opamp ile sinüsoidal sinyalden kare dalga üretiliyor. İkinci opamp ise bu kare dalgayı üçgene çeviriyor.

Devrede 2 adet opamp kullanılıyor. İkinci opampın çıkışı +Vmax ile -Vmax arasında, kare dalga ile aynı periyotta ve üçgen dalga şeklinde olur.

İkinci opampın çıkışı sadece R4xC2 > T/2 şartı sağlandığında üçgen olur.  (T = Periyot) . C2′ye paralel, ve R4′ün 10 katı büyüklüğünde R5 direnci bağlayarak ta bu durum elde edilebilir. Böylece stabil bir üçgen dalga çıkışı oluşur.

Devrede opamp olarak LM301 kullanılabilir.

0 – 9 Hareket Sensörlü Dijital Sayıcı

0 – 9 Hareket sensörlü dijital sayıcı devresi iki ayrı elektronik sensör devresinden alınan bilgilere göre çalışmaktadır. Devre özellikle bir ortama giren ve çıkan, hareketli nesneleri saymak için tasarlanmıştır. Örneğin; otoparka giren ve çıkan araçları ya da bir binaya giren ve çıkan insanları sayma işlemi bu devre ile gerçekleştirilebilir. Devre, Şekil-1’de görüldüğü üzere temelde sensör, reset, sayıcı (hafıza), decoder ve gösterge katından oluşmaktadır.

Şekil 1 – Devre Blok Şeması


Sensör katında sensörleri temsil edebilecek ileri ve geri artırımlar için 330 ohm’luk direnç ve butonlardan oluşan iki adet Pull-Down devresi kullanılmıştır. Butonlar basılı durumda değilken sayıcı katına lojik 1 ( +5V ) gitmektedir.

Reset katında 330 ohm’luk direnç ve bir butondan oluşan Pull-Up devresi kullanılmıştır.

Sayıcı katı sadece 0-9 ileri-geri sayıcı 74192 entegresidir. 74192 entegresi 4 bitlik bilgi girişi (D0 D1 D2 D3), 4 bitlik bilgi çıkışı (Q0 Q1 Q2 Q3), yükleme aktif girişi (LOAD), RESET girişi, UP ve DOWN girişleri, BORROW ve CARRY çıkışlarından oluşmaktadır. UP ve DOWN girişleri yükselen kenar ile tetiklenmektedir. Bu yüzden Pull-Down devrelerinde butona basıp çektiğimiz anda lojik 0’dan lojik 1’e yükselme olacağından sayıcı tetiklenerek çıkışı bir artıracaktır ya da bir azaltacaktır. Devrede LOAD girişi pasif yapılarak 74192 bilgi girişi iptal edilmiştir.

Kodlayıcı (Decoder) katında 7447 entegresi bulunmaktadır. 7447 entegresi sayıcı katından gelen BCD kodu, entegre çıkışında 7 segment bir göstergenin anlayabileceği 7 bitlik koda dönüştürerek kodlama işlemi yapmaktadır.

Gösterge katında ise 7 adet 330 ohm direnç ve 1 adet ortak anot 7 segment gösterge bulunmaktadır.

Şekil 2 – Devre Açık Şeması