Osilatör Çeşitleri

Osilatörler; elektronik devreler de belli frekanslarda kare, üçgen, sinüs  veya testere dişi şeklinde elektrik sinyalleri üreten, geri beslemeli amplifikatör (yükseltici) devreleridir. Diğer bir ifade ile kendi kendine sinyal üretebilen elektronik elemana “osilatör” denir.

Osilatör çeşitleri, sinüzoidal osilatörler (harmonik osilatör) ve sinüzoidal olmayan (gevşeme osilatörü) osilatörler olmak üzere iki gruba ayrılır. Sinüzoidal osilatörler, çıkışında sinüzoidal sinyal üretirken, sinüzoidal olmayan osilatörler ise kare, dikdörtgen, üçgen ve testere dişi gibi sinyaller üretirler. Kare dalga üreten osilatör devrelerine aynı zamanda “multivibratör” denir.

Günümüzde çeşitli adlarla özel osilatör çeşitleri vardır. Örneğin, LC Armstrong osilatör, Colpits osilatör, Hartley osilatör, RC faz kaymalı osilatör, Wien köprü osilatör, kristal osilatör verilebilir. Bütün osilatör çeşitlerinde kondansatörün şarj ve deşarj olma prensibi vardır. Şarj ve deşarjın devamlılığı kararlı biçimde sağlandığında osilasyon meydana gelir.

Osilatör seçimi yapılırken kullanılacak devreye uyumu önemlidir. Örnek olarak, yüksek frekanslı sinyal üretilip bu frekans sabit isteniyorsa kristal osilatörler tercih edilir. Daha basit devrelerde RC osilatör veya LC osilatör yeterlidir. Bu farkta maliyeti etkilemektedir.

Osilatör Çeşitleri

Osilatör Çeşitleri

 

 

 

 

Harmonik Osilatör (Harmonik Salıngaç) 

Harmonik osilatör, sinüzoid dalgalar üretir. Harmonik osilatörleri oluşturmanın çeşitli şekilleri vardır. Bunlar;

  • Armstrong osilatöru
  • Hartley osilatöru
  • Colpitts osilatöru
  • Clapp osilatöru
  • Gecikmeli hat osilatöru
  • Pierce osilatöru (kristal osilatör)
  • Faz kaymalı osilatör
  • RC osilatör (Viyana köprüsü (wien köprü) ve “ikiz-T”)
  • Çapraz bağlı LC osilatörü
  • Vackar osilatöru
  • Opto-Elektronik osilatör

Gevşeme Osilatörü (RC Dolup Boşalmalı Kare Dalga Osilatörü)

Kare veya testere dişi gibi, sinüs olmayan dalga şekilleri üretmek için gevşeme osilatörü kullanılır. Bu tip osilatörler, bir kondansatörü periyodik olarak deşarj eden transistör gibi doğrusal olmayan bir eleman kullanır. Bu tip osilatörler mikroişlemci ve benzeri lojik sistemlerde saat sinyali üretmek için kullanılır.

Yararlı olabilecek kaynaklar :

Relaxation Oscillator Design

Relaxation Oscillator (Wikipedia)

Design and Implementation of Opamp based Relaxation Oscillator

 

devamını görmek için tıklayınız.

Okumaya devam et

Reklamlar

Üçgen Dalga Üreteci Devresi

2’li Opamp, 2 kondansatör ve 5 direnç ile üçgen dalga osilatörünün nasıl yapıldığını göreceğiz. Birinci opamp ile sinüsoidal sinyalden kare dalga üretiliyor. İkinci opamp ise bu kare dalgayı üçgene çeviriyor.

Devrede 2 adet opamp kullanılıyor. İkinci opampın çıkışı +Vmax ile -Vmax arasında, kare dalga ile aynı periyotta ve üçgen dalga şeklinde olur.

İkinci opampın çıkışı sadece R4xC2 > T/2 şartı sağlandığında üçgen olur.  (T = Periyot) . C2′ye paralel, ve R4′ün 10 katı büyüklüğünde R5 direnci bağlayarak ta bu durum elde edilebilir. Böylece stabil bir üçgen dalga çıkışı oluşur.

Devrede opamp olarak LM301 kullanılabilir.